به بهانه کتاب تادو آندو ، رنگهای نور
در کنکاش به دمبال زندگینامه و شرح کار تادائو آندو معمار ژاپنی ، به کرات به واژه های معمار خود آموخته ، بدون استاد و بدون تحصیلات آکادمیک برمیخوریم … در اینکه معماران زیادی بدون تحصیلات آکادمیک کارهایی بس ارزشمند به انجام رساندند ، جای شک و تردیدی نیست ، اما این کارها مربوط به قرنها پیش بوده و کم شنیده شده که همین معماران نیز “خود ساخته” یا بی استاد باشند ، معماران قدیمی که مسجد شیخ لطف اله و میدان نقش جهان را خلق کردند خود سالها در محضر اساتید کارآموختند.
ولی آیا واقعا آندو صرفا با ماکت سازی در یک کارگاه نجاری سر کوچه[۱] و با سفرهایی چند و دیدن کارهای معماری و نهایتا خواندن کتابی از لکوربوزیه (که تحت تاثیر آن سگ خود را به همین نام می خواند) تبدیل به معماری بلند آوازه شده است ؟
کارهایی که در کتابهای او میبینیم ، نشان از درک عمیق معمار از فضای معماری دارد ، فضاهایی که نه دانشجویان معماری و نه یک معمار حرفه ای نمیتوانند آنها را تحسین نکنند. اختلاف سطوح ، استفاده از فرمهای خالص و نور ، فضاهای مینیمال و بتن نمایان از خصوصیات کارهای اوست. هرچند گاهی حس میکنم خانه های او برای زندگی کمی سرد و بی روحند و وجود باریکه ای از نور خورشید برای این فضاها شاید کم باشد … و هرچند تعداد بالای پله ها در بعضی از پروژه های او تامل برانگیز است … و هرچند که این ترسیمات و این جزییات و این خط و خطوط از دفتر معماری صرفا “خود آموخته” بعید مینماید …
تادو آندو معماری کاملا خود آموخته هم نیست. او در محضر اساتید معمار و شهرسازی که از آنها نام نبرده درس خوانده و کار آموخته است. از طول زمان این دوره های “کوتاه” چیزی نیافتم. آندو خود میگوید “من هرگز شاگرد خوبی در کلاس نبودم و غالبا مطالب را شخصا خارج از کلاس می آموختم” … درک اولیه معماری بدون درک ترسیم ، بدون تمرین ترسیم که وسیله انتقال اندیشه است و بدون استاد معماری که تو را بیاموزد چه معمار تجربی باشی و چه معمار آکادمیک ، اگر نه غیر ممکن بلکه بسیار سخت است. تنها نتیجه ای که از این جستار میتوان گرفت …
نتیجه را بر عهده خواننده گذاشتم و به سطر بعد رفتم … آندو را در زندگینامه های فارسی معمار پست مدرن معرفی کرده اند که به نظر من کم لطفی به معماری مدرن است. او اگر معمار مدرن نباشد ، در کنار ریچارد میر معمار لیت مدرن خواهد بود.
برای آشنایی بیشتر به مراجع فارسی و انگلیسی رجوع کنید :
تادائو آندو در ویکی پدیا ، زندگینامه تادائو آندو در معماربلاگ ، گپی با آندو در وبلاگ نوستالژی و صفحه پریتزکر سال ۱۹۹۵ در سایت جایزه معماری پریتزکر (لینک مربوط به صفحه بیوگرافی است)
[۱] در ابتدای جوانی تادو آندو در نجاری واقع در خیابان خانه اش ، به کارآموزی مشغول بوده و ماکت حجمی کشتی و … میساخته است
بی نهایت از شما دوست موثر در جامعه معماری قدردانی و تشکر می نمایم. همیشه برقرار و پاینده باشید